کد مطلب: 37193| زمان انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۲۸ ۱۶:۳:۱۰| نسخه چاپی
هیچ؛ سهم ایران از بازار شام! /اسد و پوتین ایران را دور زدند!

هیچ؛ سهم ایران از بازار شام! /اسد و پوتین ایران را دور زدند!

بین الملل - ایران نیوز 24: بازی سیاست در این روزگار که هر کشوری به دنبال منافع ملی خود می‌گردد، اندکی پیچیده شده‌است و به راحتی نباید در زمین آن‌هایی که امتحان خود را در تاریخ پس داده‌اند، بازی کرد.

ایران کشوری است که در همیشه تاریخ تلاش کرده‌ تا تمام ملل به خوبی در کنار یکدیگر زیست داشته باشند ولی به نظر در این بین باید به فکر منافع ملی نیز بود؛ منافعی که تعریف مشخصی در قاموس کشورهای جهان دارد. جهان معترف است که ایران برای سرپا نگهداشتن بشاراسد و سوریه تلاش‌های گسترده‌ای داشت و هزینه‌های فراوانی کرد. از شهادت بهترین‌ جوانان این مرز وبوم تا هزینه‌های لجستیکی همه از هزینه‌هایی بود که کشورمان برای راهبردهای خود در منطقه صرف کرد ولی گویی امروز که با تلاش‌ها و ایثارگری‌های مجاهدان راه حق، دست اهریمن داعشی از سوریه کوتاه شده، قرار نیست از سفره بازارشام سهمی به این حامی دولت اسد برسد.

فریاد ضد سیاست‌های خاص

این موضوع از نگاه ایرانی‌ها پنهان نمانده و سبب اعتراضاتی نیز شده‌است. در همین راستا، سایت تابناک از وابستگان رسانه‌ای به محسن‌رضایی در مطلبی با عنوان« روس ها ایران را در سوریه بدجور دور زده اند» به سیاست‌های یاورهای استراتژیک جمهوری اسلامی انتقاد کرده‌است. این رسانه در ابتدای گزارش خود با لحنی خاص می‌نویسد:«این روزها تلاش می‌کنیم که خبر خوب منتشر کنیم؛ اما از گوشه و کنار، خبری از خبر خوب نیست. ما حتی وقتی روسوفیل‌های وطنی(طرفداران سیاست‌روسیه)، تریبون برنامه جهان آرای شبکه افق را در اختیار روس‌ها می‌گذارند، می خواهیم خبر خوب منتشر کنیم، ولی همان روز می شنویم، که روس ها کامل دست ایران را از بازسازی سوریه کوتاه کرده اند و قلم‌مان منجمد می شود». تابناک ادامه می‌دهد:« بنا بر توافق صورت گرفته بین دولت‌های روسیه و سوریه، تاحدودی ایران و شرکت های ایرانی از فرایند بازسازی و سرمایه‌گذاری در این کشور کنار گذاشته شده اند و حتی در بخش‌هایی کنسرسیومی بین دولت روسیه و سوریه تشکیل شده است و اگر ایران بخواهد در فرایند بازسازی سوریه شرکت کند، باید با روس ها وارد مذاکره شود؛ این‌ها گمانه‌زنی رسانه ای نیست، بلکه موضوعی است که در دولت مطرح شده و دولت ایران را به شدت نگران کرده است». این رسانه در ادامه به نکته‌ای اشاره می‌کند که سال‌هاست رسانه‌های مستقل آن را فریاد می‌زنند ولی به همگرایی با آمریکا و غرب متهم می‌شوند؛ تابناک می‌نویسد:«روسوفیل‌های وطنی تلویزیون تمایل ندارند در کشور درباره پیمان‌شکنی روس‌ها و ضرباتی که آنان بر پیکر منافع ملی ایرانیان وارد کرده اند، سخنی بگویند. روس‌هایی که در قطعنامه های ملل متحد، پشت ما را خالی کردند، در هنگام نیاز سامانه های دفاعی را به ما ندادند و در حال درو کردن زحمات ایرانیان در سوریه هستند و در یمن هم پا به پای عربستان پیش می روند». تابناک اشاره‌ای نیز به مطالب روزنامه جوان می‌کند و به نقل از این رسانه که نیازی به معرفی آن نیست، می‌نویسد:«جوان چندی پیش نوشته بود که در یکصد سال گذشته مردم ایران فراموش نکرده‌اند که غائله‌سازی روس‌ها در تبریز و تبانی با انگلیس برای اشغال و غارت ایران و نادیده گرفتن عرف دیپلماتیک و سیاسی و تعیین «سیکو» برای ارتباط با سازمان منافقین و گسترش لانه‌های جاسوسی در سراسر ایران و به ویژه مناطق کردی و آذری هم مرز با روسیه ژست دوستی با ایران و فروختن ارزان این دوستی به غرب برای کسب سهم‌الغارت در نظام بین‌الملل با آمریکا، بخشی از شخصیت رهبران روسیه و اتحاد شوروی است. ما هنوز فراموش نکرده‌ایم در جنگ هشت ساله چگونه از صدام حمایت لجستیکی و تسلیحاتی می‌کردید و چگونه هواپیماهای صدام را که پس از بمباران و کشتار مردم شهرهای ایران به فضای شما پناه می‌بردند، «اورهال» و آماده عملیات‌های بعدی می‌کردید »

انتحار علیه سیاست‌های روسوفیل‌ها

تابناک با استعانت از خیانت‌های تاریخی برخی در ایران و بازی در زمین روسیه گزارش خود را به پایان برد ولی آیا این رسانه که برای انتشار هر خبر خود باید اجازه‌های لازم را دریافت کند، بدون هدف و راهبرد تصمیم به این نوع انتحار زده است؟! بی‌شک این‌گونه نیست و گردانندگان این رسانه نیز متوجه هشدارهای این سال‌های رسانه‌های مستقل شده‌اند که اگر آمریکا شیطان بزرگ است، روسیه پیشینه‌ای پر از خیانت به ایران و ایرانی دارد و غش کردن در آغوش این کشور که فقط منافع خود را در نظر دارد، هزینه‌‌ساز است.

بی‌معرفتی اسد

البته اگر پای سخنان مسئولان روسی بنشینید، اظهاراتی را بیان می‌کنند که برای خود آن‌ها مقدس است و بی‌شک از منافع ملی کشورشان سخن به میان می‌آورند ولی موضوعی که در این بین‌ بیش از اقدام روس‌ها قابل نقد است، رویکرد دولت بشاراسد است. همگان به خاطر داریم همان روزگاری که به حرمت خون شهدای ایران وافغان داعش از سوریه و عراق فرار می‌کرد، برخی سخن از سهم کشورمان در بازار پساداعش به میان آوردند. شاید اولین اظهارات را بتوان به محسن‌رفیق‌دوست الصاق کرد.هفتم آذر سال جاری بود که وزیر سپاه دوران جنگ در اظهاراتی بیان داشت:« ما در کشورهای عراق و سوریه حضور داریم و در بازسازی با آن‌ها همکاری خواهیم داشت». البته قبل از آن و در اسفند 95 یکی از سرداران سپاه پاسداران که رییس بسیج سازندگی نیز محسوب می‌شود در اظهاراتی گفته بود:« الان برنامه ای برای اینکه کسی به عنوان نیروی جهادی به خارج از کشور اعزام شود نداریم و همان‌گونه که در بحث دفاع نیازی به کمک نیروی ایرانی ندارند در بحث سازندگی هم همین طور است. نعمان غلامی با بیان اینکه در حوزه بازسازی ویرانی هایی که در سوریه به بار آمده است استفاده از دستاوردهای جمهوری اسلامی تنها راه خروج از این وضعیت است، اظهار داشت: ساختن این همه خرابی ها نیازمند ورود مردم و جوان های جهادی است و این جهت گیری در کشورهای دیگر انتشار یافته و کشورهایی مثل عراق،‌سوریه،‌یمن و جاهایی که دانشجویان و طلبه‌های آن‌ها در ایران هستند همه ساله در اردوهای جهادی ما شرکت می کنند و سوریه نیز با تشکیل جهاد البنان توسط جوانان سوری دستاورد ساختن کشورشان با استفاده از تجربیات جمهوری اسلامی را رقم زدند».

خوش بینی به سوری‌ها

شهریور امسال و زمانی که هنوز داعشی‌ها در منطقه جنایت می‌کردند، محمد‌جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان که گویی به سیاست‌های اسد اعتماد کرده بود در اظهاراتی بیان می‌کند:«جمهوری اسلامی ایران که همواره کنار مردم سوریه بوده و در مسیر کمک‌رسانی در حوزه انسان‌دوستانه هم تلاش‌های بسیاری داشته است، در حوزه بازسازی این کشور نیز کنار مردم خواهد بود. ظریف که در آن زمان در نیویورک به سر می‌برد، پس از نشست بین‌المللی سوریه که به‌ابتکار اتحادیه اروپا و در سطح وزیران امور خارجه در نیویورک برگزار شد، با بیان اینکه درباره کمک‌های انسانی به سوریه و بازسازی سوریه صحبت شد، گفت: این می‌تواند یک حرکت مثبت باشد به‌خصوص با توجه به پیروزی مقاومت در برابر گروه‌های تکفیری و داعش و اینکه بیشتر شهرهای سوریه آزاد شده و تعداد زیادی از آوارگان به خانه و کاشانه خود بازمی‌گردند».

احساس خطر روحانی

البته به نظر می‌رسد چند هفته قبل که به گفته برخی فاتحه داعش خوانده شد، روحانی از دست رفتن بازار سوریه را حس کرده بود. زیرا در تماسی تلفنی با بشاراسد به موضوع بازسازی این کشور اشاره کرد. حسن روحانی که به بهانه تبریک پیروزی‌های اخیر مردم و دولت سوریه و حامیان آنان بر تروریست ها و فروریختن پایگاه‌های اصلی گروهک تروریستی داعش در عراق و سوریه، تماس گرفته بود، گفت:جمهوری اسلامی ایران آماده مشارکت فعال در روند بازسازی سوریه است. رییس جمهور با اشاره به اینکه هر گام پیروزی که در سوریه علیه تروریسم برداشته می شود، ملت و دولت ایران همانند ملت و دولت سوریه خوشحال می شوند، گفت: روابط راهبردی ایران و سوریه ادامه می یابد و به نفع دو ملت و ملت های منطقه، مسیر درست را با یکدیگر ادامه خواهیم داد. روحانی با تاکید بر اینکه آینده سوریه را ملت بزرگ سوریه باید بدون دخالت بیگانگان تعیین کند، افزود: آن‌هایی که فکر می کنند در خلأ قدرت در سوریه می توان برای آینده سوریه فکر کرد، سخن غیر عملی می گویند و برای برداشتن گام‌های بعدی، باید حاکمیت دمشق قوی تر از همیشه باشد تا بتواند این مرحله گذار را به خوبی طی کند. بعد از این همه سخنرانی روحانی، اسد نیز درپایان خواهان مشارکت فعال ایران و شرکت‌های بخش خصوصی کشورمان در روند بازسازی کشورش شد. بلافاصله بعد از این گفت‌وگو، فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا(ص) سپاه نیز درباره آمادگی این قرارگاه برای شرکت در بازسازی کشور سوریه گفت:« چنانچه تدبیر دولت بر این امر قرار بگیرد،‌ قرارگاه خاتم(ص) به عنوان یک مجموعه پیشگام برای بازسازی در سوریه آمادگی این کار را دارد». این نوع وعده‌ها در گذشته نیز به ایران داده شده بود. زمانی که علاالدین بروجردی، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و هیات همراه در سفر سال گذشته خود به سوریه با اسد دیدار و گفت‌وگو کرده بودند، بشار اسد با قدردانی از مواضع جمهوری اسلامی ایران و رهنمودهای مقام معظم رهبری در حمایت از سوریه در جریان بحران شش ساله این کشور گفته بود:« در دوران بعد از جنگ و مرحله بازسازی سوریه نیز جمهوری اسلامی ایران بزرگترین شریک اقتصادی ما خواهد بود». اما گویی این سخنان در حد وعده است و خبر خاصی نیست.

دستی کوتاه از پساداعش

در این زمینه روزنامه مردم سالاری در مقاله‌ای با عنوان«بازار بازسازی سوریه» به قلم مجید سلیمی‌بروجنی به لزوم حضور ایران در بازسازی سوریه اشاره کرده و نوشته بود:«‌باید بپذیریم که از بین رفتن زیرساخت‌ها، شهرها، روستاها، آوارگی جمعیت و انهدام ساختارهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی موضوعی نیست که با یک توافق و آتش‌بس بتوانیم امیدوار باشیم که به روزهای قبل از جنگ بازگردد. طبق رده‌بندی سازمان توسعه تجارت، سوریه در اولویت اول در بازار هدف تجارت ایران قرار دارد. ‌قبل از آغاز جنگ داخلی این کشور و در سال ١٣٨٩، میزان مبادلات تجاری ایران و سوریه به رکورد ٥٤٥ میلیون دلار رسید که نزدیک به ٥١٦ میلیون دلار آن صادرات ایران به سوریه بود. با این حال، آغاز جنگ داخلی این کشور و مشکلات امنیتی و بحران‌های به وجودآمده، مبادلات دو کشور را در سال ١٣٩٣ به حدود صد میلیون دلار کاهش داد. هرچند در سال ١٣٩٤، سطح مبادلات دو کشور اندکی بهبود یافت و به مرز ١٥٧ میلیون دلار رسید. اما هنوز فاصله بسیاری تا آمار و ارقام سال ١٣٨٩ وجود دارد.

‌هرچند سهم سوریه از تجارت ایران رقم کوچکی است، اما ایران همواره یکی از شرکای اصلی اقتصاد سوریه بوده است. به این دلیل پیش‌بینی می‌شود با توجه به ایجاد زیرساخت‌های مناسب روابط اقتصادی و تجاری از قبل از وقوع بحران و حضور شرکت‌های ایرانی در بازار این کشور این شرکت‌ها بتوانند در زمینه نهایی کردن پروژه‌های قبلی و همچنین مشارکت در بازسازی این کشور نقش داشته باشند؛ البته با توجه به عدم توانایی مالی کافی این کشور سعی شده است با توافق دولت‌های دوطرف از طریق اختصاص خط اعتباری، زمینه برای ورود شرکت‌های ایرانی و مشارکت در بازسازی این کشور فراهم شود. چند سال پیش از جنگ داخلی سوریه، شرکت‌های ایرانی مختلفی در سوریه فعالیت داشته‌اند. به نظر می‌رسد اکثر این شرکت‌ها در صورت استقرار امنیت و ثبات در سوریه، آمادگی حضور دوباره در آن بازار را دارند. با این حال در حال بررسی زمینه‌ها، راهکارها و ارزیابی مشکلات و موانع موجود هستند. تجربه نشان داده شرکت‌ها خود مراقب شرایط و اهداف‌شان هستند و بی‌گدار به آب نمی‌زنند. بخش دولتی سوریه آمادگی و علاقه‌مندی بالایی برای همکاری با ایران در همه زمینه‌ها دارد. چنان که گفته شد در گذشته همکاری ایران در زمینه‌های تولید خودرو، کارخانه سیمان، نیروگاه برق، آب رسانی، سد، تونل و... بوده است. در حوزه صادرات کالا نیز عمده صادرات، در زمینه‌هایی مانند آرد گندم، روغن‌های سبک، شیرخشک، اوره، شیرآلات بهداشتی و... بوده است. در آینده پیش‌رو نیز فرصت‌های زیادی از جمله تامین نیازهای غذایی، دارویی و صنعتی و همچنین مشارکت در بازسازی سوریه برای ایران وجود خواهد داشت. حضور پرقدرت ایران در بازار سوریه می‌تواند به یک مانور قدرت در منطقه بدل شود.‌در جهان امروزی وابستگی امنیتی و اقتصادی می‌تواند وارد عرصه سیاسی و دیپلماتیک نیز شود و این موضوعی نیست که بتوان به راحتی بر آن چشم بست. قدرت در دنیای امروزی تنها از طریق جنگ و اسلحه و کشتار نیست، بلکه ثبات، امنیت، رفاه اقتصادی و در کنار آن رضایت مردم از دیگر مولفه‌های قدرت برای دولت‌هاست که بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت. به نظر می‌رسد ترکیه، چین و روسیه از رقبای جدی ایران در بازار سوریه خواهند بود. پس هر گونه غفلت باعث ازدست دادن این بازار بزرگ و آماده خواهد شد».

چشم طمع چشم‌بادامی‌ها

البته همان‌گونه که در بالا اشاره شد، چین نیز سعی دارد از این سفره لقمه‌ای بردارد زیرا مقامات پکن از آمادگی برای شرکت فعال در بازسازی سوریه خبر داده‌اند که به عقیده کارشناسان، آن‌ها می‌خواهند سرمایه‌های ازدست رفته خود در نتیجه جنگ در سوریه را بازگردانده و بر این کشور نفوذ اقتصادی پیدا کنند.در همین راستا به گفته تسنیم، روزنامه «نیزاویسیمایا گازیتا» در تحلیلی می‌نویسد:«یکبار دیگر اخباری در مورد قصد چین برای اعزام نیروی زمینی به سوریه به گوش رسیده است. نشریه عربی «New Khaleej» خبر داده که مقامات پکن حاضر هستند تا نیروهای ویژه نظامی برای دفاع از بشار اسد به سوریه اعزام کنند. کارشناسان یادآور شده اند که چنین اخباری برای نخستین بار نیست که شنیده می شود، ولی این خبر تکذیب نشده و می تواند گویای آن باشد که «چشم بادامی‌ها» به دوره بعد از جنگ در سوریه چشم طمع دوخته اند. البته حقیقت آن است که صحبت نه بر سر کنترل نظامی، بلکه نفوذ اقتصادی در این کشور خاورمیانه‌ای است. بر اساس خبر «New Khaleej»، پکن روی اعزام دو گروه نیروی ویژه نظامی برای حمایت از بشار اسد حساب باز کرده و انگیزه این تصمیم هم به عقیده این نشریه، آن است که اعضای گروه تروریستی «حزب اسلامی ترکستان» که در چین تهدید جدی تلقی می شود، در خاک سوریه و در جبهه داعشی‌ها می جنگند و تعداد آنها به بیش از هزار نفر می رسد.

این خبر در شرایطی منتشر شده که مقامات رسمی چین هم از آمادگی این کشور برای کمک به بازسازی سوریه بعد از پایان جنگ خبر داده اند. وان‌ایی، وزیر امور خارجه چین در پکن با بثینه شعبانی، مشاور رییس جمهوری سوریه در روابط اجتماعی دیدار و مذاکره کرد. در جریان این نشست، مقام بلندپایه چینی سه اصل لازم را برای عادی سازی اوضاع در سوریه نام برد. به عقیده وان ایی، لازم است آخرین عناصر تروریستی در سوریه، قاطعانه نابود شوند، مذاکرت سیاسی برای حل و فصل اوضاع انجام شده و نقش‌آفرینان اصلی اقدامات لازم برای بازسازی اقتصاد سوریه را آغاز کنند. ناگفته نماند در این بین ترکیه که در میانه راه و آن زمان که متوجه شد کار از دست تروریست‌ها خارج شده است، تغییر موضع و مسیر داد نیز مدعی است و تلاش می‌کند تا گوشه‌ای از بازار را در اختیار بگیرد.

عراق نیز مانند سوریه

همین روند در رابطه با بازسازی عراق نیز وجود دارد. چندی پیش صمد نجیب، عضو کمیته سرپرستی صندوق بازسازی مناطق آسیب دیده عراق اعلام کرد، تاکنون 60 کشور برای کمک به عراق اعلام آمادگی کرده اند.صمد نجیب عضو کمیته سرپرستی صندوق بازسازی مناطق آسیب دیده عراق اظهار داشت: به زودی کمیته ای با سفر به موصل تلاش خواهد کرد، ارزیابی دقیقی از میزان خسارات وارده به این مناطق جهت عرضه به کنفرانس کسب کند.وی بدون اشاره به نام کشورهای شرکت کننده، افزود: تاکنون 60کشور برای کمک به عراق آمادگی کرده اند.این مقام عراق تاکید کرد، صندوق بازسازی مناطق آسیب دیده عراق از سوی صندوق بین المللی پول حمایت می‌شود، این نهاد مالی بین المللی نیز به همین منظور 350 میلیون دلار با سود بسیار کم در اختیار عراق قرار داده تا در مدت15 سال بازگردانده شود.وی همچنین به کنفرانسی اشاره کرد که در واشنگتن با مشارکت 35 کشور تحت عنوان «بازسازی مناطق آزاد شده از چنگال داعش» برگزار خواهد شد.

نیاز به سرمایه نجومی برای بازسازی

البته برای بازسازی این کشور راه ساده‌ای نیز در پیش نیست و طرفین باید با قدرت وارد میدان می‌شدند. زیرا به گفته قاسم محبعلی، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امورخارجه که با اعتماد گفت‌وگو کرده بود، الان وضعیت حکومت اسد در سوریه آنچنان تغییر بنیادینی نکرده است. اسد با توجه به حضور روسیه توانسته است حکومت خودش را حفظ کند و بخشی از سرزمین‌های تحت تسلطش را گسترش دهد. الان با کمک روسیه و ایران توانسته است حدود50درصد از سرزمین‌ها را کنترل کند، اما بحران سوریه پابرجاست و حکومت مرکزی بدون حمایت ایران و روسیه ممکن است حتی برای چند هفته هم نتواند موقعیت خودش را حفظ کند. باید توجه کرد که در وضعیت سوریه، بین 500 میلیارد تا 1000 میلیارد دلار فقط برای بازسازی این کشور سرمایه‌گذاری مورد نیاز است. این نکته را نیز باید اشاره کنیم که اگر توانستیم در پیکار با رقبا، بازاری از سوریه را به دست بیاوریم لازم است به بهترین وجه ممکن عمل کرده و نگذاریم همان‌گونه که بازار افغانستان و برخی کشورهای منطقه و همسایه از دست رفتند،کار در این بازار نیز خراب شود.

حق گرفتنی است

هرچند روسوفیل‌ها تلاش می‌کنند تا این پشت‌پا زدن را از افکار عمومی پنهان کنند و با انتشار اخباری مانند«بازسازی سوریه با قرارداد برقی ایران کلید خورد» و امثال این موضوعات توجه مردم را از آنچه در جهان می‌گذرد دور کنند، ولی مردم ایران آگاهند و در آینده ای نزدیک درمی‌یابند که پشت این دلبستگی برخی به روسیه چه افکاری پنهان شده‌است. مسئولان کشور و دلسوزان نظام بی‌شک تمام تلاش خود را در راستای ارتقای جایگاه نظام اسلامی در دستور کار دارند ولی همواره هستند کسانی که برای رسیدن به اهداف خود منافع ملی را قربانی می‌کنند. منافع ملی و عزتی که با خون شهدای بسیاری به دست آمده است نباید هزینه نامردی عده‌ای خودپرست شود. هر چند که شهید حججی و سایر شهدای مدافع حرم با اهداف عالیه و فرازمینی وارد میدان شدند و جان خود را فدا کردند، ولی نباید اجازه داد تا بشار اسد و هرکس دیگری که تلاش می‌کند دست ایران را از دوران بازسازی و پساداعش کوتاه کند به هدف خود برسد. زیرا بخشی از منافع ملی با اقتصاد و مسائل مادی گره خورده است و اینکه هزینه‌های مبارزه را عده‌ای بپردازند و بعد از پایان غائله عده‌ دیگری سر سفره بنشینند، اقدام مناسب و شرافت‌مندانه‌ای نیست.بنابراین باید همان‌گونه که در مسائل مختلف از گرفتن حق سخن به میان می‌آوریم در این موضوع نیز حق خود را بگیریم زیرا حق دادنی نیست و نباید از آن چشم‌پوشی کرد و همه مردم ایران از این پیروزی سهمی دارند.

کد مطلب: 37193| زمان انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۲۸ ۱۶:۳:۱۰| نسخه چاپی
:: نقل و نشر مطالب با ذکر نام منبع بلامانع است ::
طراحی و تولید : دلتا وب