کد مطلب: 31295| زمان انتشار: ۱۳۹۵/۴/۲ ۱۳:۴۸:۱۰| نسخه چاپی
شکست عربستان در تشکیل ائتلاف ضد ایرانی

شکست عربستان در تشکیل ائتلاف ضد ایرانی

بین الملل - ایران نیوز24:تا به امروز تلاش های آل سعود برای آشتی بین قطر و مصر با شکست مواجه شده است.

پایگاه اینترنتی المانیتور نوشت: خصومت بین قطر و مصر همچنان ادامه دارد. اخیرا مقامات در «دوحه» پایتخت قطر از حکم اعدام «ابراهیم هلال» و «علاء سبلان» دو خبرنگار شبکه «الجزیره» در دادگاه مصر به خشم آمده اند. وزارت خارجه قطر این دادگاه را به بی عدالتی متهم کرده و اتهامات مرتبط با جاسوسی را غیرقابل قبول دانسته است. مقامات مصری نیز به این انتقادات واکنش نشان داده اند و قطر را به تلاش برای به جان هم انداختن مردم مصر و دولت و موسساتشان با کمک رسانه این کشور (الجزیره) متهم کرده است.

این تنش دیپلماتیک، موضع گیری های متفاوت مصر و قطر را در خصوص مسائل منطقه برجسته می سازد. قطر به شکل گسترده ای با جنبش های بهار عربی سال 2011 همگام بود که در نهایت این تحرکات به سرنگونی حاکمانی که مدت ها در مصر، تونس، لیبی و یمن قدرت را در دست داشتند، منجر شد و فرصت های سیاسی برای جنبش های اسلام گرا ایجاد کرد تا در منطقه گسترش یابند. منتقدان دوحه این گونه استدلال کرده اند که جناح های سیاسی اخوان المسلمین به واسطه پشتیبانی های قطر در انتخابات های مصر و تونس و تا حدی لیبی خوب عمل کرده اند.بی اعتمادی مقامات مصری به قطر به دست کم دهه 1990 باز می گردد. رژیم «حسنی مبارک» مالکیت شبکه الجزیره توسط قطر، رابطه دوحه با رژیم حامی اخوان المسلمین در سودان و فراهم کردن امکان انتقاد آزادانه شخصیت های برجسته اخوان نظیر «یوسف القرضاوی» از خاک قطر را به عنوان تهدیدی برای ثبات مصر و منطقه می دانست. مقامات در قاهره می گویند در نتیجه انتقام گیری قطر از مبارک، دوحه از قیام 2011 مصر پشتیبانی کرد. مقامات همچنین سال ها پیش از آنکه بهار عربی رخ دهد، از دخالت های دوحه در امور داخلی مصر گلایه داشتند.

برکناری مرسی در ژوئیه 2013 یک شکست ایدئولوژیک و ژئواستراتژیک برای قطر محسوب می شد. به این ترتیب روابط دوحه – قاهره در سه سال گذشته بسیار ضعیف بود.قطر یک سوی طیف ایدئولوژیکی هوادار گروه «اخوان المسلمین» همراه با ترکیه است در حالی‌ که مصر همراه با امارات متحده عربی در طرف دیگر این طیف ایدئولوژیکی قرار دارد و در این میان عربستان سعودی قصد دارد این چهار کشور پر نفوذ بین کشورهای سنی را در درون ائتلاف نظامی ادعایی مقابله با تروریسم متحد کند. این ائتلاف از سوی شاهزاده «محمد بن سلمان» در دسامبر گذشته اعلام شد تا یک جبهه قدرتمند سنی برابر نفوذ ایران شیعه شکل گیرد.

در تلاش ریاض برای ایجاد یک نظم فرقه ای جدید در منطقه، رهبری این پادشاهی منافع خود را در این می بیند که متحدان سنی اش بر اختلافات خود غلبه کنند و از برنامه های عربستان برای خاورمیانه پشتیبانی کنند.در نوامبر 2014، مدت کوتاهی پس از آن که سفرای عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی به دوحه بازگشتند، عبدالله بن عبدالعزیز آل سعود پادشاه وقت عربستان از ابتکار عمل بین مصر و قطر حمایت کرد. تلاش های پادشاه سابق عربستان برای آشتی دادن مصر و قطر با استقبال «عبدالفتاح السیسی» رئیس جمهور مصر مواجه شد و به دیدار سیسی با یک عضو از خاندان حاکم آل ثانی قطر همراه با «خالد التویجری» رئیس سابق دادگاه سلطنتی عربستان منتهی شد.

از دید پادشاهی عربستان سعودی، این کشور در واقع به آسانی قادر نیست همزمان از پس ایران و جنبش های اسلامی سنی که ایدئولوژی های آنها چالشی علیه مشروعیت سلطنت این کشور است، برآید. بر همین اساس، «ملک سلمان بن عزیز» پادشاه عربستان سعودی لحن ملایم تری را در قبال اخوان المسلمین اتخاذ نموده است. سلمان با ارائه مجوز ورود به چهره‌های مختلف این گروه برای دیدار از عربستان، تلاش‌ هایی برای مصالحه با قطر و فراموش کردن مشکلات گذشته، دست همکاری و تعامل را به سوی قطر به عنوان متحد نزدیک عربستان در پاره‌ ای از موارد منطقه ‌ای چون سوریه و یمن، دراز کرده است. شیخ «تمیم بن حمد آل ثانی» هشت روز پیش از کودتا علیه مرسی تاج و تخت پادشاهی را تحویل گرفت.حضور تمیم در اجلاس شرم الشیخ در مارس 2015 گمانه زنی هایی را در خصوص ایجاد روابط حسنه میان مصر و قطر در مطبوعات مطرح کرد. این تنها یک ماه پس از آن بود که مقامات دوحه پس از یک نشست پرتنش اتحادیه عرب در قاهره سفیر خود در مصر را فراخواندند. همچنین یک ماه پیش از مرگ عبدالله، دوحه شبکه الجزیره متمرکز بر مصر خود را به حالت تعلیق درآورد؛ اقدامی که بسیاری از تحلیلگران آن را به عنوان یک پیش درآمد دیپلماتیک توصیف کردند.

با وجود برخی پیشرفت ‌ها در روابط بین مصر و قطر همزمان با برخی شکست ها، حکم اخیر دادگاه قاهره و واکنش تند مقامات قطری نشان می دهد که هرگونه آشتی بین این دو کشور بعید است. رهبری سیاسی قاهره همچنان قطر را به عنوان دشمن مصر در نظر می گیرد زیرا بر این باور است که قطر نقش برجسته ‌ای در رشد افراط گرایی و تروریسم در سراسر جهان عرب دارد.برنامه‌ های عربستان سعودی برای اتحاد متحدان سنی‌ خود داخل ائتلاف نظامی شکل گرفته برای مقابله با تروریسم با چالش‌ های بسیاری مواجه خواهد شد که برخی از آنها را ‌کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس از درس های تلخ یمن پند گرفته اند. با وجودی که این پادشاهی توانسته از ژوئیه سال 2013 مصر و قطر را در ائتلاف نظامی در کنار هم قرار دهد، اما تاکنون در کاهش تنش سیاسی و ایدئولوژیکی بین مصر پس از مرسی و قطر شکست خورده است. تداوم بی ‌اعتمادی و روابط ضعیف بین مصر و قطر احتمالا برنامه ‌های عربستان برای منطقه و رویای اتحاد اعراب سنی علیه جمهوری اسلامی ایران را ضعیف خواهد کرد.

کد مطلب: 31295| زمان انتشار: ۱۳۹۵/۴/۲ ۱۳:۴۸:۱۰| نسخه چاپی
:: نقل و نشر مطالب با ذکر نام منبع بلامانع است ::
طراحی و تولید : دلتا وب